Czy trzeba rozliczać czynnik R32 – obowiązki instalatora 2026
dlaczego temat rozliczania czynnika R32 jest dziś tak ważny
Rynek instalacji HVAC w Polsce dynamicznie się zmienia. Coraz więcej urządzeń pracuje na czynnikach HFC takich jak R32, a jednocześnie rosną wymagania prawne dotyczące ich ewidencji, raportowania oraz kontroli obrotu. Instalatorzy, firmy serwisowe i przedsiębiorstwa chłodnicze muszą nie tylko posiadać odpowiednie certyfikaty F-Gaz, ale również prawidłowo prowadzić dokumentację zużycia czynnika.
W praktyce jedno z najczęściej zadawanych pytań brzmi:
Czy zakupiony czynnik R32 trzeba rozliczać i gdzie to robić?
Odpowiedź brzmi: tak – w określonych przypadkach instalator musi wykazać wykorzystanie czynnika w systemach raportowych, szczególnie jeśli prowadzi działalność instalacyjną lub serwisową.
Podstawy prawne – kto kontroluje F-gazy w Polsce
System nadzoru nad F-gazami w Polsce opiera się na przepisach UE oraz krajowych systemach raportowania.
Kluczowe instytucje:
Instytut Chemii Przemysłowej – prowadzi system BDS
Urząd Dozoru Technicznego – nadzoruje certyfikację personelu i firm
Komisja Europejska – tworzy przepisy F-Gaz obowiązujące w UE
System raportowania F-gazów w Polsce oparty jest głównie na BDS – Bazie Danych Sprawozdań.
Remember: samo kupienie czynnika nie zawsze oznacza obowiązek raportowania – ale jego użycie w działalności instalacyjnej lub serwisowej już tak.
Czym jest BDS i kto musi składać sprawozdania
BDS to system raportowania zużycia F-gazów w Polsce prowadzony przez IChP.
Z obowiązku raportowania korzystania z F-gazów objęte są m.in.:
firmy instalacyjne,
firmy serwisowe,
operatorzy urządzeń wykonujący serwis samodzielnie,
importerzy i eksporterzy F-gazów,
podmioty stosujące F-gazy w działalności gospodarczej.
Firmy wykonujące instalacje lub serwis klimatyzacji i pomp ciepła muszą raportować wykorzystanie czynników chłodniczych.
Czy sam zakup R32 trzeba zgłaszać
W większości przypadków – NIE bezpośrednio
Zakup jako transakcja handlowa nie jest zwykle raportowany przez instalatora.
ALE – musi być:
ewidencja magazynowa,
ewidencja zużycia,
dokumentacja użycia w instalacjach.
Dodatkowo dystrybutorzy mają obowiązek rejestrować sprzedaż czynnika i dane certyfikatu nabywcy.
Kiedy instalator musi rozliczyć czynnik R32
Instalator musi wykazać czynnik gdy:
1️⃣ Używa go w instalacjach
Czyli:
montaż klimatyzacji,
serwis,
naprawy,
odzysk i ponowne użycie.
2️⃣ Prowadzi działalność gospodarczą z użyciem F-gazów
Dotyczy to:
firm HVAC,
serwisów chłodniczych,
firm utrzymania ruchu.
3️⃣ Składa sprawozdanie BDS
Raport obejmuje:
zużycie czynnika,
odzysk,
przekazanie do utylizacji,
stany magazynowe.
Czy trzeba rozliczyć R32 gdy kupuję „na magazyn”
Jeśli czynnik leży w magazynie i nie został użyty:
zwykle wykazuje się go jako stan magazynowy,
nie jako zużycie.
Natomiast:
musi być zgodność ilości kupionej vs zużytej vs magazyn.
Terminy raportowania BDS
Typowo:
raport roczny,
termin ok. 28 lutego za rok poprzedni.
Co musi prowadzić instalator – dokumentacja
Profesjonalna firma HVAC powinna mieć:
Dokumenty obowiązkowe:
ewidencja zakupu czynnika,
ewidencja zużycia,
karty urządzeń,
protokoły odzysku,
dokumenty przekazania odpadu.
Dokumenty praktyczne:
magazyn czynnika,
karta butli,
ewidencja prac serwisowych.
Czy R32 podlega takim samym zasadom jak inne F-gazy
Tak.
R32 to:
HFC,
F-gaz,
objęty rozporządzeniem UE.
Podlega:
ewidencji,
raportowaniu,
kontroli wycieków (w zależności od instalacji),
certyfikacji personelu.
Czy instalator musi raportować każdą butlę
Nie raportuje się „butli” jako takiej – raportuje się:
zużycie,
odzysk,
przekazanie,
import / eksport,
wykorzystanie w działalności.
Jak wygląda kontrola w praktyce
Podczas kontroli sprawdzane są:
Dokumenty:
faktury zakupu,
karty urządzeń,
ewidencja czynnika,
raport BDS.
Zgodność:
zakup vs zużycie,
stan magazynu,
dokumentacja serwisowa.
Jakie są konsekwencje braku raportowania
Możliwe konsekwencje:
kary administracyjne,
problemy przy kontroli,
cofnięcie certyfikatów,
sankcje środowiskowe.
Czy mała firma instalacyjna też musi raportować
Tak — jeśli:
używa F-gazów,
wykonuje instalacje,
wykonuje serwis,
prowadzi działalność gospodarczą.
Najczęstsze błędy instalatorów
❌ Brak ewidencji magazynowej
❌ Brak rozdzielenia czynnika nowego i odzyskanego
❌ Brak spójności dokumentów
❌ Brak raportu BDS mimo używania F-gazów
Jak przygotować się do kontroli F-Gaz 2026
Najlepsza praktyka:
✔ procedura F-Gaz
✔ ewidencja czynnika
✔ karty urządzeń
✔ raport BDS
✔ dokumenty odzysku
Trendy 2026 – większa kontrola rynku F-gazów
W UE rośnie nacisk na:
ograniczenie emisji HFC,
kontrolę obrotu,
dokumentowanie przepływu czynnika,
cyfrowe raportowanie.
Podsumowanie – czy instalator musi rozliczyć czynnik R32
TAK – jeśli używa go w działalności
NIE – jeśli tylko kupił i nie użył (ale musi mieć ewidencję)
Najważniejsze:
👉 kontroluj ilość
👉 dokumentuj użycie
👉 raportuj jeśli przepisy wymagają
👉 trzymaj spójne dokumenty
FAQ SEO – szybkie odpowiedzi
Czy zakup R32 trzeba zgłaszać do BDS
Nie zawsze – ale jego użycie zwykle tak.
Czy instalator musi mieć ewidencję czynnika
Tak – zawsze.
Czy R32 podlega F-Gaz
Tak – w pełni.
